Workshop Mondharp spelen Harderwijk: 29 september 2018

Benieuwd naar het oeroude muziekinstrument de mondharp? Kom en ontdek met Rene Paes het magische geluid.

Je leert de basisbeginselen van het spelen op de mondharp. Ook ga je ervaren hoe je mondholte de prachtige klanken laat resoneren. Al spelende ontdek je steeds meer mogelijkheden.

Het muziekinstrument bestaat uit een frame en een snaar van hout of metaal. Het geluid van de mondharp roept een oergevoel in ons op. De bespeler is met oren en keelholte verbonden met het instrument. Je kan geen valse klanken spelen op de mondharp want alle klanken zijn in harmonie met de grondklank. Wat je ook speelt, klinkt natuurlijk, maar er zijn uiteraard technieken waarmee je je vaardigheid kan ontwikkelen. De mondharp heeft ook een bijzonder ontspannende werking. In Sicilië noemt men het instrument dan ook gedachtenverdrijver.

De mondharp komt in Nederland voor sinds de late middeleeuwen. De oudst gevonden mondharpen komen uit China en Mongolië van circa 4000 jaar geleden. Tot ruim halverwege de 20e eeuw was de mondharp vrijwel overal een totaal vergeten muziekinstrument. Je hoeft geen eigen mondharp te hebben om mee te doen.

Wil jij kennismaken met de mondharp, en het instrument zelf leren bespelen? Doe dan mee met de workshop Mondharp spelen.

Zaterdag 29 september 2018, 15.00 – 16.00 uur
Opgave vooraf via contactbutton
Kosten € 10. Inclusief thee 
Locatie: Mandala Tuin Harderwijk

CONTACT

Buz bazi

Buz bazi (Perzisch, van buz  ‘geit’ en bāzī, ‘spel’, ook ‘geitenspel’) is een zeldzame of verdwenen vorm van poppentheater met een dansende geit als marionet in Afghanistan. In de 70-er jaren was er in het noorden in elk geval nog één Buz bazi-speler actief. Een Buz bazi-speler is een soloperformer die chang-mondharp speelt terwijl hij met de hand waarmee hij de mondharp aanslaat een geitmarionet op en neer laat bewegen. Ook waren er Buz bazi spelers, die volksliederen zongen, zichzelf begeleiden op een twee-snarige  dambura-luit en tegelijk de geitmarionet lieten dansen. Vergelijkbare geitmarionetten komen ook voor in omringende landen van Afghanistan. De geitmarionet heeft verband met een folkloristisch geloof in de magische betekenis van berggeiten.

Buz bazi

Adullah Buz Bazi

Khak Ustad Adullah Buz Bazi in Tashqurghan en omgeving bekend als Adullah Buz Bazi was een man in de leeftijd van ruim 50. Vroeger reisde hij veel in de regio van oostelijk Afghanistan, terwijl hij zijn dubbel beroep uitoefende van kapper en Buz bazi artiest. Hij is de enige Buz bazi speler die ik ooit tegenkwam. Mijn informanten en anderen die ik sprak over Buz Bazi hadden nog nooit over een andere Buz Bazi speler gehoord. Abdullah speelt voor bezoekers aan theehuizen in en niet ver van Tashqurghan. [Bron: Mark Slobin, 1975]

Tak-Teke

In Kazachstan noemt men het marionettenspel met de dansende geit Tak-Teke. De Japanse mondharpenspecialist Tadagawa Leo en de Noorse mondharpist Svein Westad onderzochten in 2003 de traditie van de geitenmarionet in combinatie met mondharp, zang en andere muziekinstrumenten tijdens een reis door Kazachstan. De resultaten zijn te beluisteren op een in 2008 uitgebrachte CD Tak-Teke – Dancing Mountain Goat. De CD heeft informatieve teksten over de oorsprong van de muziek met beschrijvingen van de verschillende muzikanten.

Oempa loempa festival 7 t/m 9 september 2018

Mondharp leren spelen met René Paes!

Ben jij Oempa…….
Kom en ontdek dan het magische geluid van het oeroude muziekinstrument de mondharp @Oempa Loempa. Je leert de basisbeginselen van het spelen op de mondharp. Ook ga je ervaren hoe je mondholte de prachtige klanken laat resoneren. Jouw lichaam is de klankkast die zorgt voor het geluid. Al spelende ontdek je steeds meer mogelijkheden.

René Paes van Oermuziek en geluidsexperimentalist Klaas Mons bieden deze workshop aan op 8 en 9 september in de middag van 15.30 tot 16.30 uur op het Spieriewierieveld. Ontdek en speel je mee?

Oempa Loempa Festival
Scouting, Nulderpad 5, Zeewolde

www.oempaloempa.com

Ger Groothedde – More than Half a Century Jaw Harps

“… was an absolute pioneer as jaw harp maker in The Netherlands in the sixties of the 20th century. Inspired by (mor)čang players (jaw harpers) from Afghanistan and Pakistan, he took up iron work, because the jaw harps he could obtain broke down quickly. He didn’t make them in large quantities, but they were of very good to excellent quality. Nowadays he hardly makes jaw harps anymore, because the work has become too intensive for him. It is one of my wishes to ever get a Groothedde jaw harp for my concert collection.”  Source: Phons Bakx. 

Talking to  …


Photo Anne Borsboom


I had several talks with Ger Groothedde (1942), jaw harp maker, legendary in select circles, and visual artist. I came into contact with Ger via a friend of him, Marjolijn Bos, “He has made beautiful jaw harps, in different pitches. A real craftsman.” Both are active in Workgroup Culture | Archipel & Willemspark in The Hague.

Originaly written in Dutch

By René Paes


Photo Jan Zweerts


Drawings, paintings and forged jaw harps

On a daily base, Ger still works on his drawings and paintings. Visual artist by profession, Ger is a serious man with humour. For most of his life he has lived in The Hague. Ger is also still active as jaw harp player and he only plays with his own forged jaw harps.

Lyrical and abstract with natural elements
Ger Groothedde calls his paintwork lyrical and abstract. He mainly works in small formats, with acryl, pen, water paints, and pencil. Mostly on paper. Often he uses elements from nature, air, landscapes, animal or human figures. In case of the latter, sometimes with alienating effect. In 1989 Ger received the Jacob Hartog award, bearing testimony of special artistic achievements. Regarding this price, he soon took a detached attitude. 

Without teachers
In the sixties or even end fifties, Ger was introduced to jaw harps. He noticed them in the shop window of a music store in Amsterdam (his birth place). The owner had a batch of pre-war jaw harps, which he sold for 25 cent per piece. In those times almost nothing was known about jaw harps and overall nobody recognized these musical instruments. The first time Ger heard jaw harps recorded in audio tracks was in the mid-sixties via a Dutch radio programme Van Heinde en Verre (From Far and Wide), introducing musical cultures and instruments from all over the world. Via these broadcasts Ger became inspired by jaw harp players from Norway, Ireland, up to Kyrgyzstan. In his young adult years, Ger travelled to Yugoslavia, Bulgaria, Turkey, India, Afghanistan up to Persia. In India and Pakistan he bought jaw harps from street vendors. Back in The Hague he began to forge his own harps with very simple tools, and without teachers. Actually anything he has learned, he developed by trial and error. Making a jaw harp took much time and effort.


Photo Anne Borsboom


Once he made a jaw harp for Karel Korfker (friend and colleague visual artist). And in his young years, Ger had inspired Phons Bakx (undisputed jaw harp master) in a certain degree to take interest in this instrument, via Karel Korfker. Ger still has tools to make and repair jaw harps. But he hardly makes any new harps anymore. “So don’t expect to get a jaw harp made by me.”


Photo Bas Korfker: Karel Korfker with Groothedde jaw harp on necklace, 1968

 


Book cover by Karel Korfker with Groothedde jaw harp


Best jaw harps in Western Europe in the sixties and seventies of the 20th century
Ger once made a jaw harp for his brother. “I don’t make jaw harps for anyone anymore, but if you like, I’ll show you how to make one yourself.” Ger knew John Wright (jaw harp pioneer of same generation), didn’t know John was deceased.  

De Wandelende Tak (Stick Insect) radio programme
In the early Nineties of the 20th century jaw harp music tracks by Ger together with his brother Niek were broadcast in a transmission of VPRO’s radio programme De Wandelende Tak (Stick Insect). These tracks were recorded by Phons Bakx.  

Internet, email and revival of jaw harp interest
Ger is well informed via internet about what is going on in the field of jaw harp activities, and he has seen several interest revivals. The jaw harp performances of the Yakutian women with their impressive dresses, doesn’t mean much to him. He repeatedly shows interest for the Russian contemporary jaw harp makers. Email is a communication tool he refuses to use. Because he doesn’t want to be absorbed by digital communication. ‘Before you take notice, you’ll be occupied with this for a couple of hours a day.” With the rise of interest in jaw harps, he sees a coherence with the interest in spirituality. In that respect he makes music together with a friend who organizes sound circles, with attention to elocution among other matters.

Photo Ger Groothedde: a Groothedde jaw harp made in 2018


Photo Anne Borsboom


Other musical instruments

Ger also plays other instruments such as Yugoslavian and Bulgarian adaptations of the bagpipes. He plays flutes as well. And didgeridoos, he makes from PVC tubes. He likes primordial sounds. He also developed skills in overtone singing. Making far travels is an occupation of the past. Though he doesn’t really consider himself a city dweller, The Hague is his home where he has his good acquaintances, friends and art circle. 

Haagse Kunstkring (The Hague Art Circle)
Ger Groothedde is part of the Haagse Kunstkring, with has an impressive history. The Haagse Kunstkring is an association in The Hague for and owned by artists and art enthusiasts. Among its members are visual artists, architects, writers, literary performers, photographers, musicians and designers. For example, Jan Toorop organised at the end of the 19th century for the Haagse Kunstkring the first exhibition of Vincent van Gogh, controversial art from a then unknown artist. In 1923 Dadaists, such as Kurt Schwitters and Theo van Doesburg held the first meeting of the Dada tour through The Netherlands, at the Haagse Kunstkring.  

Pulchri Studio
Ger Groothedde is also connected with The Hague art society Pulchri Studio. This society also has a rich history. Founded by painter Lambertus Hardenberg. Pulchri Studio regularly organises exhibitions with work from members and artists from The Netherlands and abroad. In the latest decades sculpture, graphic art, photography and new media are also important at Pulchri Studio.

Speelplaats Mondharpen maken op Taribush Kuna Festival

Bankkaarten, kredietkaarten, verzekeringskaarten, kentekenkaarten, rijbewijzen, studentenkaarten, bonuspassen, klantenkaarten, OV-kaarten, ID-kaarten, ledenpassen, giftcards. Steeds meer nieuwe mogelijkheden worden toegevoegd aan de functies van plastic passen. Je kunt er ook … muziek mee maken. Ja zeker, plastic passen zijn heel geschikt om mondharpjes van te maken, én te bespelen. Vooral geblokkeerde bankpassen en kredietkaarten hebben een intrigerend klankbereik!

3 redenen om niet deel te nemen aan deze speelplaats:

  • Ik hou niet van knutselen
  • Ik vind mondharpen saai
  • Ik heb al een mondharp

Toch interesse?
In de “Speelplaats Mondharpen maken” van plastic passen ga je met begeleiding van de Veluwse mondharpmannen je eigen mondharp maken van een PVC-pas.

Locatie
Taribush Kuna Festival, terrein de Bedrijvigheid

Openingstijden
Donderdag 26 juli: 15.00 – 18.00 uur
Vrijdag 27 juli: 12.00 – 18.00 uur
Zaterdag 28 juli: 12.00 – 18.00 uur
Zondag 29 juli: 12.00 – 18.00 uur

Open inloop
Benodigde tijd: circa 1 uur

Plastic passen hebben we zat bij ons. Heb je nog een tubetje contactlijm? Neem dat mee, niet noodzakelijk, wel handig.

Speeltips en popup performances
In de speelplaats is ruimte voor speeltips en popup performances waarin jij samen speelt met andere deelnemers. Muzikale ervaring niet noodzakelijk.

Kosten
Naast de toegangskaart voor het festival zijn er geen kosten verbonden aan deelname aan de workshop.