About René Paes

Posts by René Paes :

Wat rondgaat, komt weerom

Van ritueel geluidsinstrument tot kinderspeelgoed

Over zoemschijven, zoemknopen, en zoemwielen. Een touwtje met een schijfje of knoop. Je draait het voorwerp aan tussen beide handen en vervolgens span en ontspan je wisselend het touwtje. De schijf bouwt een ronddraaiende beweging op die oploopt tot flinke snelheid. De wentelingen maken tegelijkertijd zoemgeluiden. Je kunt er leuk mee spelen en in verwondering raken door de beweging, klank en het schouwspel.

Zoemknoop

 

Natuurwetenschappelijk gesproken is de zoemschijf een rotatiesymmetrische massa die om zijn as in dezelfde richting kan blijven draaien. Met de zoemschijf kan je de wet van behoud van impulsmoment aantonen: de zoemschijf blijft draaien als het eenmaal in beweging is.

Whirligig

Zoemschijven zijn vervaardigd uit divers materiaal: bot, hoorn, hout, klei, metaal, karton en kunststof.

Buzzers

Door de eeuwen heen was de zoemschijf bekend op vele continenten. En niet enkel als speelgoed, zo toont onder andere antropologisch onderzoek aan.

26af0abee587ed90cf7f641247981e3bHecate's Wheel

Zomerfestival Assen 11 juni 2017

Maak kennis met de mondharp, een oeroud muziekinstrument. Als marskramer loopt René Paes rond op het festivalterrein om de wonderbaarlijke klanken van zijn mondharpen te laten horen. Ook weet hij veel te vertellen over de geschiedenis van de mondharp, én geeft hij tips hoe je dit instrument zelf kunt bespelen.

Wanneer: 11 juni 2017: 11:00 – 16:00 uur
Waar: Duurzaamheidscentrum Assen
Bosrand 2
9401 SL Assen
Kosten: Gratis

Aankomende workshops

Wil jij kennis maken met de mondharp, heb je specifieke leervragen, of heb je een gave techniek ontdekt die je wil delen? Doe mee met een van de workshops Mondharp spelen: 

Healing Garden

13 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 15.00 – 16.00 uur, Theehuis
14 mei mondharpworkshop voor kinderen, 13.30 – 14.30 uur, Kids Paradise

Living Village Festival

Off-Grid Neighbourhood
19 mei mondharpworkshop voor kinderen, 13.00 – 13.30 uur 
19 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 15.00 – 16.00 uur

20 mei mondharpworkshops voor volwassenen:
12.00 – 13.00 uur
14.00 – 15.00 uur
20 mei mondharpworkshop voor kinderen, 16.00 – 16.30 uur

21 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 12.00 – 13.00 uur
21 mei mondharpworkshop voor kinderen, 14.00 – 14.30 uur

 

Geillis Duncan 16e eeuwse Schotse vrouw op brandstapel wegens spelen op mondharp

In 1590 werd Geillis Duncan, een jonge vrouw uit het stadje Tranent vlakbij Edinburgh in Schotland gearresteerd wegens paranormale genezingen, en bondgenootschap met de duivel. Dit vond plaats onder het regime van James VI. Aanvankelijk ontkende de vrouw alle betrokkenheid, maar na langdurige foltering bekende zij een heks te zijn, dat zij haar ziel verkocht had aan de duivel, én dat zij alle genezingen volbracht had met zijn hulp. Na verdere martelingen bekende zij ook de namen van vele andere medeplichtigen, waaronder schoolmeester John Fian als coven-leider en tovenaar, en vroedvrouw Agnes Sampson. In 1591 verloor Geillis Duncan haar leven op de brandstapel door een juridisch doodsvonnis wegens spelen op mondharp.

Geillis Duncan

 Bewijslast: mondharpspel rondom de Old Kirk van North-Berwick

De bewijsvoering tegen Geillis Duncan die tot haar excetutie leidde was gericht op haar mondharpspel tijdens een ritueel rondom de Old Kirk van North-Berwick.

North Berwick Scotland old kirk

De eerste getuigenis kwam ~ na foltering ~ van medebeschuldigde Agnes Sampson:

‘She passed there (North Berwick kirk) on horse back convoyed by [ ] Couper and lighted at the kirk yard. Gilli [ ] them on the trump*. John Fian led all the rest …’

En ook:

‘They danced along the kirk-yard, Gelie Duncan played to them on a trump*, John Fian, misseled, led all the rest …’

3e referentie naar de tenlastelegging:

‘Guilles Ducane did goe before them playing this reill or daunce upon a small trump*, until they entred into the kerk of north Barrick, … and (the king) sent for ye said Geillis Duncane, who upon the like trump did playe the said daunce before the kings maijestie …’

Bron: Newes from Scotland, 1591.

*Trump is een oude naam voor mondharp. De benamingen Devil’s trump, Dewill’s trump, en Deils trump ter aanduiding van de mondharp zijn te verklaren in verband met de strafzaak tegen Geillis Duncan. Het was jargon van 16e en 17e eeuwse Schotse heksenjagers.


Grootschalige heksenvervolgingen
Het proces tegen Geillis Duncan en circa 70 tot 100 ! andere beschuldigden nam twee jaar in beslag en wordt gerekend tot één van de geruchtmakendste strafzaken uit de Britse geschiedenis van de 16e en 17e eeuw: de North Berwick witch trials. Het was de start van grootschalige heksenvervolgingen. Zo’n 100 jaar eerder begonnen de eerste heksenvervolgingen. Dat waren vervolgingen tegen individuele verdachten. De kentering naar massale vervolgingen ontstond volgens hedendaagse historici door de aanvang van een overheersende kerkelijke opinie dat heksen actief waren in georganiseerd verband. Beschuldigden werden net zo lang gefolterd tot zij of hij namen bekende van andere vermeende coven-leden. Aan het eind van de 17e eeuw nam de angst voor heksen onder machtshebbers af door toenemend ongeloof in tovenarij, en kwamen deze massale vervolgingen ten einde.  

Earthly drone music

with #jaw harp #brummeisen #mondtrom #guimbarde #scacciapensieri #munnharpe #khomus #vargan #arpa de boca

Living Village Festival Stamp

Discover the pocket harp with a 1000 names, scope for specific learning questions, share your profiency. Join one of the mondharp workshops in the off-grid & atelier neighbourhood at www.thelivingvillagefestival.org

 

18 – 21 May 2017 dalfsen

Metal music

Flowing from human resonating chambers with pocket instruments from India, Czechia, Hungary and Netherlands:

Pocket instruments

#morchang #drumbla #doromb #mondharp

Postzegels op een onbewoond eiland?

Eynhallow is een onbewoond eiland ten noorden van Schotland en maakt deel uit van de Orkney-eilanden. De naam van het eiland is afkomstig van de oud-Noorse naam Eyin Helga: Heilig Eiland. Op het eiland zijn overblijfselen van een kerk uit de 12e eeuw of ouder. De bouwstructuur diende door de eeuwen heen niet specifiek voor de geestelijke behoeften van de eilanders. De constructie werd ook gebruikt voor bewoning. Er zijn overgeleverde volksverhalen dat Eynhallow hetzelfde eiland is als Hildaland (Hidden land). Het zomerverblijf van het geheimzinnige Finfolk. Deze wezens komen voor in de Orkney-sagen, o.a. als beduchte gedaanteverwisselaars, ontvoerders én (mond)harpspelers.

Eynhallow Holy Island

In 1851 vertrokken de laatste bewoners van Eynhallow: een viertal boerengezinnen. Sinds die tijd is het eiland niet meer bewoond door mensen. Archeologische vondsten van mondharpen aldaar zijn ~ voor zover ik weet ~ niet geregistreerd. De Assepoester onder de harpen wordt wel (nog steeds) bespeeld op omringende eilanden. Eynhallow heeft geen reguliere verbinding met andere eilanden, noch met het vasteland. Het eiland heeft nooit een lokale postdienst gehad, en zeker geen postzegeldrukkerij!