Mondharpisten volstrekt in de WAR – Amersfoort 20 juni 2015

Mondharpwerkplaats 20 juni 2015

Nederland telt slechts weinig spelers die vol toewijding de mondharp plukken. Reden te meer om bijeen te komen en je favoriete instrument te vieren! Daarvoor hebben we de langste dag van het jaar gekozen. Genoeg tijd om je onder te dompelen in de wereld die mondharp heet. Een programma met optredens, workshops, jamsessies, films en meer, Een aantal spelers hebben al bevestigd: Phons Bakx (meestermondharpist, auteur, etnomusicoloog), René Paes (Oermuziek), Steven Stoop (mondharpmaker), Harm J. Linsen (representant International Jew’s Harp Society), Coen van Hoboken (muziekinstrumentenbouwer), Sylvian Trias (meester van obscure mondharptradities en musicoloog) en Danibal (mondharpspecialist, cartoonist). Maxim Chapochnikov (programmamaker, onderzoeker, DJ, muzikant) zal het programma in de WAR modereren.

De mondharp is een klein tokkelinstrument dat in veel muziekstijlen wordt bespeeld: van volksmuziek, klassieke muziek, eigentijdse dansmuziek tot post-elektronische muziek. De mondharp komt voor in Italië, Oostenrijk, Noorwegen, Rusland, de Verenigde Staten, Indonesië, en veel andere landen. het is dan ook een universeel muziekinstrument. Elk continent kent zijn eigen mondharptradities. Jakoetië (Noordoost-Siberië) kent sinds enkele jaren een nationale feestdag voor de mondharp: Khomus Day. Er is dan ook geen ander land waar de mondharp zoveel aanzien kent.

Phons Bakx thumb Danibal thumb Steven Stoop thumb Rene Paes Oermuziek Mondharp thumb maxim_chapochnikov_middle_28792 Harm Linsen Coen van Hoboken thumb Silvian Trias

Wees welkom in de WAR, een prachtige lokatie in Amersfoort!

logo-dewar

De Mondharpwerkplaats biedt een programma  met workshops, optredens, presentaties, interviews, jamsessie, films, uitwisseling, en meer. De optredens en jamsessie vinden plaats in de avond. Programma: zie onderaan deze pagina.  

Steven Stoop: workshop mondharp maken
Steven maakt prachtige metalen mondharpen geïnspireerd op eeuwenoude Jakoetische tradities met indrukwekkende klanken. Daar is hij al bijna 20 jaar mee bezig. Steven maakt niet alleen mondharpen voor mondharpspelers in Nederland, maar ook voor liefhebbers uit Rusland. Amerika, Duitsland, Japan, Israël, en uit de verste hoeken van de aardbol. In de workshop laat Steven zien hoe mondharpen maken in zijn werk gaat.

Sylvain Trias – meester in vrijwel verdwenen mondharptradities
Meestermondharpist en musicoloog afkomstig uit Frankrijk met ongeëvenaarde kennis van de eigenschappen en mogelijkheden van de mondharp. Sylvain is gespecialiseerd in de bijna verdwenen Langa (muzikantencaste) mondharptradities uit Rajasthan in Noordwest-India. Ook heeft hij zich de mondharpstijl eigen gemaakt van de obscure Wiwa-bergbewoners van de Sierra Nevada de Santa Marta in Columbia. Daarnaast beheerst hij verschillende Siberische mondharpstijlen. In 2010 voltooide Sylvain zijn proefschrift over de mondharp als een ‘biologisch instrument’: Helmholtz & coupled resonators acoustics In jew’s harp playing tijdens zijn studie aan Folk Art and Folk Music Department, Telemark University College in Rauland, Noorwegen. De bijdrage van Sylvain aan de Mondharpwerkplaats belooft een unieke en onvergetelijke ervaring met mondharpmuziek te worden!

Phons Bakx: virtuoos mondharpspel
Radioprogrammamaker, publicist, samensteller van CD’s met onder meer mondharpmuziek, oprichter van negen mondharpensembles waaronder het Middelburgs Mondharp Ensemble, Kwintes Ensemble, Casu Martsu Ensemble en tenslotte Mondharptrio Aubergine. Ook is hij oprichter van de op Indonesische cultuur geörienteerde ensembles Gengénggonggan en Orang Génggong. Phons is een onbetwiste meesterspeler op de mondharp. Hij is de auteur van het Nederlandse standaardwerk over de mondharp: De Gedachtenverdrijver. De Historie van de Mondharp. Phons weet letterlijk alles van de mondharp en hij weet daar op bevlogen wijze over te praten. Hij is dan ook al meer dan 30 jaar gefascineerd door dit bijzonder muziekinstrument. Laat je vervoeren door zijn muziek van Zeeuwse achtertuinen tot aan de steppen in Mongolië.

Coen van Hoboken – Tong Instruments
Ontwerper en bouwer van nieuwe muziekinstrumenten gebaseerd op vibrerende tongen. Coen woont in Deest bij Nijmegen. Hij heeft een passie voor de sonische mogelijkheden van de mondharp. In de Mondharpwerkplaats komt Coen de unieke 5 tonige mondharp demonstreren. De vijf tongen van verenstaal zijn vlak naast elkaar gemonteerd op een frame van messing en zijn makkelijk af te wisselen bij het bespelen. Het instrument is pentatonisch gestemd, en iedere toon is ook apart te herstemmen. De boventonen van iedere tong zijn speciaal gestemd! Naast een demonstratie van het instrument zal Coen ook ingaan op de rol van boventonen bij de mondharp.

René Paes: optreden met mondharpen
René zet zich in om de bekendheid van de mondharp te behouden en te verbreiden. Dat doet hij in het project Oermuziek met muzikale uitvoeringen, blogs, en meer. Als muzikant en experimentalist heeft René zich onder andere ontwikkeld in het Zwolse collectief De Fabriek, en was hij actief in ambient-gerelateerde muziekprojecten. De mondharp brengt speelsheid en ook rust. Ervaar het met de mondharpmuziek van René Paes. 

Danibal: optreden met stem, mondharpen, loops en workshop mondharp spelen!
De Utrechtse Danibal is klankkunstenaar met een specialisatie in de mondharp. Op dit haast vergeten instrument, een soort analoge synthesizer uit de oertijd, is hij inmiddels een autoriteit. Danibal schippert ergens tussen klankpoëzie, minimale techno en alpenfolklore. Als zanger houdt Danibal vooral van tekstloze zang, denk aan jodelen, boventoonzang, human beatbox etc. Zijn muziek is doorspekt met elementen uit diverse culturen, maar hij weet het nonchalant om te zetten in eigentijdse ritmische muziek, hier en daar aangevuld met life loops. Danibal biedt ook mondharpworkshops. Naast zijn – altijd – verrassende muzikale activiteiten, is hij werkzaam als cartoonist.

Harm J. Linsen: suprise-bijdrage 
Harm is werkzaam bij het onderscheidende Museum voor Volkenkunde te Leiden. In de depots van dit museum zijn veel bijzondere mondharpen te vinden. Harm is wereldreiziger en onderzoeker op het gebied van de mondharp waaronder mondharpoctrooien en mondharpgeschiedenis. Ook bouwt hij akoestische hoorns om het volume van mondharpen op natuurlijke wijze te versterken. Harm is de Nederlandse representant van de International Jew’s Harp Society. Dit genootschap stelt zich als doel om het erfgoed van de mondharp te behouden als ook nieuwe ontwikkelingen aan te moedigen, door de interesse te wekken van zoveel mogelijk mensen voor de mondharp. Laat je verrassen door zijn inbreng in de mondharpwerkplaats!

Maxim Chapochnikov – moderator
Maxim is onder meer een autoriteit op het gebied van muziekcultuur van de inheemse volkeren in Siberië en Centraal-Azië. Hij heeft daar dan ook veel gereisd en unieke veldopnames gemaakt, die zijn gepresenteerd op de Nederlandse radio en TV. Hij organiseert concerten en festivals verwant aan etnische muziek en hij heeft samenwerkingen in Europa georganiseerd voor de muzikanten die hij op zijn reizen ontmoette. Zo had hij al in 1996 een concertprogramma samengesteld met enkele mondharpmeesters uit Siberië: Spiridon Shishigin, Bolot Bairyshev, Anatoli Kuular en Robert Zagretdinov. Verder is Maxim actief als DJ Goldfinger, producer, geluidskunstenaar en coördinator wereldmuziek bij de Concertzender. Hij is afkomstig uit de Russische Oeral op het grensgebied met Siberië en Kazachstan. Sinds eind jaren 80 woont hij in Amsterdam.

Duo Steven Stoop en Danibal
Veelbelovende muzikale ontmoeting tussen twee oude mondharpvrienden.

In de vorm van break-out activiteiten biedt de Mondharpwerkplaats ook gelegenheid om mondharpdocumentaires te bekijken.

Talking To Gods: documentaire 
Talking to gods
 is een documentaire van de Jakoetische regisseur Andrei I, gewijd aan de historische en natuurlijke mysteries van Jakoetië (republiek Sakha zoals de Jakoeten hun land noemen). De film Talking to gods is gewijd aan de rijke historie van de khomus (Jakoetische benaming voor mondharp). Waar kwam de voorganger van de moderne mondharp vandaan en hoe heeft deze zich verspreid? De makers van deze documentaire zoeken naar de antwoorden op deze vragen.

Talking to gods

Masters of the Yi Mouth Harp: documentaire 
Masters of the Yi Mouth Harp is een documentaire van Yi Wu en Jonathan Richter over de muziek en cultuur van de Yi mondharp in China. De film omvat interviews en muziekuitvoeringen van expert Yi mondharpisten. De documentairemakers hebben met deze productie niet alleen als doel de mondharp te promoten als muzikaal en cultureel erfgoed, maar zij zetten zich ook in voor de continuïteit van de mondharp als een menselijk fenomeen. 

Masters of the Yi Mouth Harp

Verder: jamsessies en muzikale verrassingen

PROGRAMMA:
Het mondharpevenement in de WAR bestaat uit twee blokken: Overdag is er ruimte om je eigen mondharp te maken onder het toeziend oog van expert Steven Stoop. Danibal zal een workshop geven en er worden films getoond.

In de avond zijn de optredens en korte gesprekken olv moderator Maxim Chapochnokov met aan het eind een jamsessie geleid door Danibal. Zelfgemaakte mondharpen zijn meer dan welkom. :)

DAGPROGRAMMA (workshops en films) Zaterdag 20 juni – vanaf 14 uur – 17 uur in de WAR, Amersfoort 

14:00 Inloop en de opening in de werkplaats van de WAR.
14:30 – 16:00 Workshop mondharp maken o.l.v. Steven Stoop 

14:30 – 16:00 Workshop mondharp spelen o.l.v. Danibal 
16:00 – 17:30 Mondharpfilms: Talking To Gods: documentaire & Masters of the Yi Mouth Harp: documentaire, Mundton: documentaire 

Tussen 17:30 en 19:00 is pauze/etenstijd

AVONDPROGRAMMA (optredens) Zaterdag 20 juni – vanaf 19:00 uur – 21:30 uur in de WAR

19:00 Sylvain Trias (FR)
19:15 Harm J. Linsen
19:30 Coen van Hoboken – Tong Instruments
19:45 René Paes
20:00 Danibal
20:15 Phons Bakx
20:30 Duo Steven Stoop en Danibal
20:45–21:30 JAM-sessie

De WAR, bijdrage € 5,-
Neem je deel aan de workshop Mondharp maken van Steven Stoop? Reken dan op een bijdrage in materiaalkosten van € 15,-.
Er is geen pin aanwezig op deze lokatie, dus vergeet niet contant geld mee te nemen.

RSVP indien mogelijk. Meld je aan bij Danibal via mail@danibal.nl

Mondharpen in de WAR Amersfoort 20 juni 2015

OVER DE WAR
De WAR is het huis van ondermeer de Spullenmannen, het Transitielab, het Repair Cafe, FabLab AmersfoortStudium Generale AmersfoortUniversiteit Amersfoort en OpenToko. Je kunt De WAR ook volgen via www.twitter.com/uitdewar en op facebook. De WAR is een open laboratorium in de voormalige kleurstoffabriek van Warner & Jenkinson te Amersfoort. Uitvinders en kunstenaars vinden er een werkplaats, kennis en een plek voor experimenten. Je kunt De WAR vinden op Geldersestraat 6 (voorheen Kleine Koppel 40), 3812 PP te Amersfoort.

www.dewar.nl

Balinese genggong mondharp

De genggong is de traditionale mondharp uit Bali (Indonesië). Daar wordt het instrument gebruikt als volksinstrument en sinds de dertiger jaren van de 20e eeuw ook in de Gamelan-muziek. Gamelan wordt als een van de hoogst ontwikkelde muzikale vormen ter wereld beschouwd. De genggong is een unieke houten mondharp, meer dan de moeite waard om te leren bespelen. Misschien wel de allermooiste houten mondharp ter wereld. Wat hem onderscheidt van andere mondharpen is de manier van spelen en de gebruikte materialen. Veel mondharpen zijn gemaakt van metaal of bamboe. De genggong is gesneden uit palmboomhout. Bij de meeste mondharpen sla je de snaar (lamel) van het instrument aan met de vinger, maar bij de genggong trek je aan een koord waar een stokje aan bevestigd is voor de grip. Mondharpen die met een trekkoord worden aangedreven vindt je ook in Mongolië (Khulsan Khuur), in Noord-Japan (mukkuri), en in Papoea-Nieuw-Guinea (susap).

Genggong Mondharp Rene Paes Oermuziek

De genggong is een moeilijk te leren mondharp voor de gevorderde mondharpisten onder ons. Buiten de inheemse gebieden wordt het instrument nauwelijks bespeeld. Het trekken aan het koord dient recht te gebeuren, in de lengterichting van de genggong. Aan de kant waar je het muziekinstrument vasthoudt zit een lap stof dat het vasthouden comfortabeler maakt. je kan enkele vingers in het stof wikkelen voor extra grip en demping.

De Amersfoortse muziekinstrumentenbouwer Gerrit Menkveld (circa 90 jaar) heeft ooit een cahier geschreven over de genggong met vooral de focus op hoe je zelf een genggong kan maken. De titel van dit boekje is: ‘De mondharp: Een mystiek muziekinstrument’.

Mondharpen – Sociaal-culturele vereniging Eureka – 25 mei 2015

“De mondharp is een van de oudste muziekinstrumenten ter wereld. De eerste sporen – van duizenden jaar geleden – zijn gevonden in China. Archeologen spreken elkaar tegen over het tijdperk van de introductie van de mondharpen in Europa: sommigen dateren de vroegste bodemvondsten uit de Romeinse tijd, anderen uit het tijdperk van de Vikingen, meest gangbaar zijn Europese dateringen vanaf de veertiende eeuw. De mondharp is waarschijnlijk via de karavaanroutes vanuit Azië naar het Middellandse Zee gebied verder in Europa geïntroduceerd. Het instrument kent een verscheidenheid aan namen alleen al in onze eigen taal, bijvoorbeeld: mondtrommel, tromp, jodenharp, bromijzer, snorreding, oink-beest, dan moi, en gedachtenverdrijver. Internationaal wordt de mondharp onder andere genoemd: jaw harp, jew’s harp, juicy harp, mouth harp, twanger, maultrommel, khomus, munnharpe, en vele andere benamingen.”

Heilzame werking
R.W. Paes (54) verdiepte zich in de achtergronden van de mondharp en kwam verhalen tegen uit vele tijdperken. Onder de noemer Oermuziek treedt hij op met mondharpmuziek en biedt hij ook een leerplaats voor mensen die met begeleiding mondharp willen leren spelen. “In de middeleeuwen was het instrument wijdverbreid in West-Europa. De mondharp kende een opleving in de jaren zeventig door de folkmuziek. Ook hedendaagse musici passen het geluid soms toe in post-elektronische organische muziek. In Nederland is de mondharp grotendeels in de vergetelheid geraakt. De mondharp wordt in Siberië onder andere toegepast in de gezondheidszorg. Via de vibrerende tonen worden bepaalde onderdelen in het lichaam bereikt en gestimuleerd. Ook in andere landen kent men de heilzame werking van het onopvallend instrument.”

Oermuziek Mondharp Genggong Danmoi R.W. Paes

Mondharpen vanuit Balinese oerwouden tot Oostenrijkse trekkershutten
Kom luisteren en ervaar de organische klanken van R.W. Paes vanuit de middeleeuwen naar de 21ste eeuw. Met adem, lichamelijke resonantie, bamboe en ijzer maakt hij muzikale bourdonklanken en boventonen opgewekt met mondharpen uit Balinese oerwouden, Vietnamese riviergebieden, Siberische toendra’s, Nepalees hooggebergte en Oostenrijkse trekkershutten. Natuurmuziek met enkel pure ingrediënten. Sprakeloze verhalen uit kampementen en tijden toen er nog geen gitaren, violen, en piano’s bestonden. Muziek met bijna vergeten instrumenten

Sociaal-culturele vereniging Eureka – 25 mei 2015 – vanaf 21 uur bij Open Podium
Assendorperplein 9, 8012 TW Zwolle

Toegang voor leden gratis. Ben je geen lid? Een tijdelijk lidmaatschap kost 2,5 euro.

Geluksroute Utrecht 16 & 17 mei 2015

Geluksroute Utrecht Oermuziek Mondharp

http://geluksroute.nu/editie/utrecht/

R.W. Paes brengt organische klanken vanuit de steentijd tot de vroege middeleeuwen, en deelt ze uit. Met adem, lichamelijke resonantie, bamboe en ijzer maakt hij muzikale bourdonklanken en boventonen opgewekt met mondharpen uit Balinese oerwouden, Vietnamese riviergebieden, Siberische toendra’s, Nepalees hooggebergte en Oostenrijkse trekkershutten, zonder kunstmatige toevoegingen.

Mondharp Genggong Gelukstuin Geluksroute030

Natuurmuziek met enkel pure ingredienten. Sprakeloze verhalen uit kampementen en tijden toen er nog geen gitaren, violen, en piano’s bestonden. Vervlogen muziek met bijna vergeten instrumenten. Seizoensvermaak en ontspanning in de stemming gebracht voor de pukkers van geluk in de Gelukstuin van Utrecht op zondagmiddag 17 mei vanaf 14 uur.

17 mei mondharpen in de Utrechtse Gelukstuin

Mondharp Genggong Gelukstuin Geluksroute