Mondharppresentatie Epe 9 november 2016

De mondharp is een van de oudste en kleinste muziekinstrumenten in de wereld. Archeologische vondsten duiden op een verleden van circa vierduizend jaar met een oorsprong in Mongolië en het zuiden van China. In Nederland en omringende landen komt het muziekinstrument voor vanaf circa de 13e eeuw. Het instrument wordt  tegenwoordig voornamelijk herinnerd als speelgoed waarmee men grappige geluidjes kan maken. Wat weinig mensen weten is dat de mondharp een muziekinstrument is dat een plek heeft in allerlei muzikale stijlen variërend van volksmuziek tot klassieke muziek.

Naast de naam mondharp wordt het instrument onder andere ook genoemd: mondtrommel, mondtrom, bromijzer, tromp, en gedachtenverdrijver. In de Engelstalige wereld zijn de namen jew’s harp en jaw harp gangbaar.

La guimbarde au Moyen Age:

Tijdens de presentatie bespreekt René Paes de wereldwijde verspreiding van de mondharp en haar plaats en betekenis in vele culturen, met verbanden naar beeldende kunst, anekdotes en demonstraties van uiteenlopende varianten van de mondharp.

Mondharpspeler in Chapter House - York Minster - 13e eeuw

9 november 2016
14.30 – 16.30 uur

Vrijwillige bijdrage
Iedereen is welkom

Koffie en thee vooraf en na de presentatie

Goede Herderkerk Epe
Enkweg 2
8162 VW Epe

ᐊᕐᓇᐄᑦ ᐳᕕᕐᓂᑐᒥᐆᑦ ᑲᑐᑦᔭᑐᑦ ᐊᒪᓗ ᕐᑲᓂᕐᐸᓗᑐᑦ – INUIT THROAT AND HARP SONGS

inuit-throat-and-harp-songs

 Alasi Alasuak, Nellie Nungak, Lucy Amarualik, en Mary Sivuarapik vervoeren je muzikaal naar het ruwe leven van de Inuit en de natuur aan de oevers van de Hudsonbaai in noordelijk Canada.

Het album ᐊᕐᓇᐄᑦ ᐳᕕᕐᓂᑐᒥᐆᑦ ᑲᑐᑦᔭᑐᑦ ᐊᒪᓗ ᕐᑲᓂᕐᐸᓗᑐᑦ – INUIT THROAT AND HARP SONGS verscheen in 1980 op LP en circuleerde met twee verschillende albumhoezen. Een deel van de opnames zijn op youtube te beluisteren. Op het album is voor het merendeel katajjaq keelzang te beluisteren, maar ook 10 korte mondharpwerken. katajjaq zijn duetten uitgevoerd door vrouwen die dicht tegenover elkaar staan en keelzang beoefenen, waarbij ze in elkaars keelholte zingen en zodoende de klanken laten resoneren in de keel van de ander. 

Op UbuWeb is het complete album geconserveerd.. Track 07-16 [14:39] (downloadnr 12) zijn mondharpopnames van  Alasi Alasuak: bijna een kwartier lang kan je de folkloristische Inuit-speelwijze beluisteren Op geen enkel ander album vindt je zo’n relatief uitgebreide selectie van Inuit-mondharpopnames!

De mondharp was geïntroduceerd in dit gebied door Engelse of Schotse handelaren – in de 18e eeuw – en raakte verweven in de inheemse muziek. In tegenstelling tot de katajjaq-keelzang wordt de mondharp solo bespeeld. In structuur en inhoud zijn de mondharpuitvoeringen van de Inuit vergelijkbaar met de katajjaq-keelzang. Net als de katajjaq uit Povungnituk heeft deze mondharpmuziek imitatieve eigenschappen, zij geven een bepaalde natuurklank of gebeurtenis weer, en ook verwijzen zij naar anecdotische situaties. Deze muziek ontsluiert de muzikale verposingen in het intieme leven van de Inuit. De mondharpuitvoeringen op het album INUIT THROAT AND HARP SONGS bestaan uit korte, herhalende patronen. In het noordelijk dialect van de Inuit noemt men de mondharp: qanirvaluutik, qanirvalauti en ook qanirvaluuti. Soms wordt een ganzenveer gebruikt ter vervanging van de mondharp. 

De opnames zijn in 1979 gemaakt door Marvin Green en het album is geproduceerd door Paul Hodge op locatie in Povungnituk, Quebec, Canada. Het album is hoog gewaardeerd door John Zorn, Robert Wyatt en René Paes.

Olena Olga Podluzhnaya

In december 2015 werd een Youtube-filmpje gepubliceerd met Olga Podluzhnaya – Ольга Подлужная – zangeres, mondharpspeler, percussionist, én stijlvolle performer. De titel van het filmpje is vertaald bekend geworden als: Blessing of Nature. De opname was een live-registratie van een optreden in Aldan in de Russische republiek Jakoetië (Sacha-republiek). Het optreden vond plaats ter ere van het 85 jarige jubileum van het Aldansky District. Olga gekleed in traditioneel geïnspireerde kleding start de opname met geroffel op een sjamanendrum, zet vervolgens in met zang waarbij ze dierenklanken van vogels tot wolven imiteert, en overgaat op het elegant bespelen van een mondharp vol rijke en speelse effecten. Ze vervoert luisteraars naar uitgestrekte toendra’s en taiga’s en alles wat je daarbij in de verte kunt voorstellen. In de loop van het muziekstuk worden technobeats ingezet die wat mij betreft overbodig zijn, terwijl Olga haar mondharpspel af blijft wisselen met zangerige dierenklanken. Ze creëert een prachtige en zeer expressieve performance, die indruk heeft gemaakt op meer dan een miljoen mensen (ook door de vele reposts van het filmpje). Al met al trekt ze anno deze tijd veel aandacht voor Jakoetische muzikale expressie waarbij de mondharp een voornaam instrument is. Ze prikkelt daarbij ook belangstelling voor de mondharp. 

maxresdefault.jpg (1280×720)

Hybride cultuur
Olga’s ouders zijn afkomstig uit Oekranië, maar Olga is geboren en opgegroeid in Jakoetsk, de hoofdstad van Jakoetië (Sacha), de grootste regio van Rusland dat bijna voor de helft boven de poolcircel ligt met een extreem klimaat. Olga is geboren in 1986 en speelt mondharp sinds zij zeven jaar was. Ook heeft zij in haar kinderjaren pianolessen gevolgd. In Sint Petersburg heeft zij een academische studie gevolgd in Cultuurwetenschappen en Management. In de periode 2006 – 2008 maakte Olga deel uit als professioneel muzikant van de vermaarde groep Ayarkhaan rondom Albina Degtyarevain, en heeft ook wereldwijd getourd.  Ook daarvoor was zij al actief als muzikant in deze muziekgroep. Tegenwoordig treedt Olga voornamelijk als solo-artiest naar buiten. Ze vertolkt oude klanken vermengd met modernere stijlen en trekt daarbij volle zalen met publiek. 

Khomus noemt men de mondharp in Jakoetië, en de mondharp is daar een nationaal muziekinstrument dat heel serieus wordt genomen.

Link naar het Youtube-filmpje dat veel mensen inmiddels – en ook door reposts – kennen. 
Minder bekend: link naar het album Uutai van Olga Podluzhnaya – compleet te beluisteren – op Bandcamp, uitgebracht in 2013.

Dikke Tinne Festival 10 september 2016 Hattem

Rond Uit Hattem organiseert op zaterdag 10 september wederom het Dikke Tinne festival en de Open Monumentendag in de historische binnenstad van Hattem.

Tijdens dit historische festival worden bezoekers teruggenomen in de tijd met muziek van weleer, theater, nostalgische verhalen, oude ambachten, ridders en jonkvrouwen, lichtekooien, ganzendrijver, kinderspelen en kookkunsten. Hoogtepunt is een echte Hattemse legende; het Kladdegat.

foto%20ganzen%20Kerkhofstraat.JPG (800×451)

m1azs91atnj7.jpg (1024×685)

Kladdegat
De Spookhond, Kladdegat, jaagt iedereen de stuipen op het lijf. Met zijn gehuil en gegrom en zijn vurige blik, maar ook door het angstaanjagende geluid van de rammelende ketting.

Kampement op het Kerkplein
Rondom de Kerk worden een aantal tenten opgebouwd waar het dagelijkse leven in de Middeleeuwen wordt nagebootst, met medewerking van Levende Historie Harderwijk..

Oude ambachten
U kunt kennis maken met oude ambachten zoals bijvoorbeeld de ijzersmid, kalligrafeerder, klokkenmaker, viltster, boekbinder, en touwslager. Hanzekooplieden zoals bijvoorbeeld de imker, tingieter, mosterdmaker, mandenmaker, en een palingroker verkopen hier hun handelswaar.

Activiteiten voor de jeugd
Ook voor de kinderen valt er tijdens het Dikke Tinne Festival veel te beleven, zoals boogschieten, spelletjes en ponyrijden. Bij de valkenier mag je een roofvogel op de arm houden. Je kunt ook samen met de pottenbakker kleine kladdegatjes boetseren of lekkere broodjes bakken in een vuurkorf. Bij de beeldhouwers kunnen kinderen zelf creatief aan de slag.

Open Monumenten Dag
Het Hattemse stadhuis zal geopend zijn en de raadsleden geven een rondleiding door het monumentale pand. Ook wordt er uitleg gegeven over oude schoolplaten in het stadhuis. Ook de molen, de Dijkpoort en de Andreaskerk zijn open voor bezichtiging.