Workshop mondharp spelen 2 april 2017 GEWIJZIGDE LOCATIE LANDGOED SCHOVENHORST SPEELBOS PUTTEN

Gaaf. Ik wil ook mondharp leren spelen, maar …

  • Kan ik dat?
  • Duurt het lang om te leren?
  • Kan je daar echt muziek mee maken?

De mondharp is een muziekinstrument met vele mogelijkheden. Ontdek en speel je mee?

De mondharp – niet te verwarren met de mondharmonica – is een klein muziekinstrument dat je tegen je tanden of lippen plaatst, met een snaar die je aantokkelt om de klanken te laten resoneren in je mondholte. Je lichaam maakt deel uit van de klanken die je voortbrengt. Bij het spelen maak je gebruik van een grondtoon en boventonen; natuurtonen.

De basisbeginselen van het mondharpspel zijn eenvoudig te leren, maar de mondharp is een muzikaal uitdagend instrument. Al spelend kan je steeds meer mogelijkheden ontdekken: geheimzinnig en mystiek, dansbaar en folkloristisch, subtiel en serieus, helend en therapeutisch, grappig en erotisch … De mondharp is afkomstig uit een oeroude verleden tijd en komt voor in vele landen.

Wat leer je?

  • Je maakt kennis met het instrument
  • Je krijgt uitleg over speeltechnieken
  • Je ontdekt spelenderwijs mogelijkheden om klanken te variëren
  • Je ervaart je eigen rol als klankkast voor het instrument

Voor wie?

Voor iedereen die uitgebreid kennis wil maken met de mondharp en het instrument wil leren te bespelen.

Wanneer en waar?

2 april 2017, 13.30 – 16.30 uur, (ontvangst vanaf 13.00 uur) LOCATIE GEWIJZIGD LANDGOED SCHOVENHORST SPEELBOS PUTTEN 

Landgoed Schovenhorst Putten Speelbos

Praktische informatie

  • Maximale groepsgrootte 8 deelnemers
  • Kosten: vrije bijdrage, wat het je waard is, te bepalen na afloop of hoe je wilt. Ook mogelijkheden tot aanschaf van mondharp: zonder overdrijven de uitgebreidste collectie mondharpen in Nederland.
  • Opgave vooraf per email: renewillempaes@gmail.com

Wat vonden anderen van deze workshop?

  • Tijdens het oefenen raakte mijn hoofd leeg, kreeg spelen de ruimte en voelde ik dat mijn energie weer lekker kon stromen. Heerlijk hoe dat werkt!
  • Dank voor deze bijzondere workshop. Ik heb ervan genoten en geleerd.
  • Ik heb veel geleerd en er een mooie mondharp aan overgehouden.
  • Mooi om te zien dat het ieder iets anders bracht. De één geraakt door een specifieke mondharp, de ander door een verhaal, weer een ander een bevestiging al heel goed bezig te zijn, of opnieuw de connectie met het instrument te voelen.

Over de docent

Mondharp Rene Paes Oermuziek

René Paes (1961) zet zich in om de bekendheid van de mondharp te behouden en te verbreiden. Dat doet hij in het project Oermuziek met workshops, muzikale uitvoeringen en andere vormen van uitwisseling. Als muzikant heeft hij zich ontwikkeld van folkmuzikant en experimentalist naar organisch muzikant gespecialiseerd op de mondharp. Hij wil jou kennis laten maken met het instrument (of je vaardigheid verdiepen) en zijn muzikaal enthousiasme delen.

De mondharp in de Russische regio’s: vargan, khomus, en kubyz

 In de Russische regio’s zijn enkele onderscheidende mondharpstijlen. In het Oost-Siberische Jakoetië/Sacha, het zuid-centraal Siberische Altaï-gebied, en het zuidwestelijk Siberische Tuva ten noorden van Mongolië, kent men de khomus. In Basjkortostan bespelen de mondharpisten de kubyz, en in het westen van Rusland noemt men de mondharp vargan. De verschillende namen en regio’s duiden op diversiteit in culturele betekenis.

Verder wordt de mondharp ook bespeeld in Kirgizië, Oezbekistan, Turkmenistan, Kazachstan en Chakassië. Tijdens de Stalinistische periode was het bespelen van de mondharp verboden, door het verband met Shamanisme dat eveneens onderdrukt werd, De oudere generatie bracht de traditie van het mondharpspel over aan hun kleinkinderen toen de opleving van ethnische culturen aanving in de 70-er jaren van de 20e eeuw. Met name sinds de val van de Sovjet-Unie kent men een opleving van interesse in de mondharp. Tegenwoordig zijn honderden tot duizenden mensen in de Russische regio’s actief bezig met de khomus, kubyz, en vargan, oftewel de mondharp. Bovendien zijn er in deze gebieden extreem goede mondharpmakers actief.

7347070-Russian-federation-map-Stock-Photo

Jakoetië/Sacha

De mondharpmuziek uit Jakoetië/Sacha vormt een belangrijk referentiepunt voor mondharpspelers en belangstellenden wereldwijd. De magische klanken van de Jakoetische khomus kenmerkt zich door geavanceerde speeltechnieken, elegante lichamelijke expressie, en imitatie van natuurklanken zoals paardengetrappel en gekletter van regendruppels in allerlei subtiele variaties. De Jakoetische spelers maken veelvuldig gebruik van stemklanken tijdens het bespelen van de mondharp.

Tuva

Tuva is muzikaal vooral bekend door de boventoonzangers. Maar ook de mondharp heeft een plek in Tuvaanse muziek, én in combinatie met boventoonzang.

Altai

Je kunt de verwantschap horen en zien hoe de mondharp bespeeld wordt in het Altai-gebied, Jakoetië/Sacha, en Tuva. In de oude stijl circelt de hand van de mondharpspeler in een soort dansballet, terwijl de speler de snaar aanslaat. Ook combineren Altai-spelers het mondharpspel met zang.

Basjkortostan

De mondharp geniet een grote populariteit in Basjkortostan. Het bespelen van het instrument is dan ook geïntegreerd in het reguliere muziekonderwijs.

West-Rusland

Tot nog niet zo lang geleden werd de mondharp in Rusland vooral geassocieerd met Siberië. Er is nog weinig bekend over de geschiedenis van de mondharp in het westen van Rusland. Archeologische vondsten gaan terug tot de 9e eeuw van onze jaartelling. In de 19e eeuw was de mondharp in West-Rusland een vergeten muziekinstrument geworden. Net als in andere delen van de wereld is er een opleving van belangstelling voor de mondharp.

Meer lezen over de mondharp in de Russische regio’s? Lees ook deze artikelen:

Olena Olga Podluzhnaya

Mondharpspecialist uit Basjkortostan: Robert Zagretdinov (1932 – 2016)

De mondharp in voormalige Sovjet-Unie

Khomus day 30 november

Harderwijkse Middeleeuwse mondharpvondst: artikel in het Vittepraetje maart 2017

Het Vittepraetje ~ kwartaalblad van de oudheidkundige vereniging Herderewick ~ editie No 1 maart 2017 artikel gepubliceerd over Harderwijkse middeleeuwse mondharpvondst. Niet leden kunnen het blad kopen in Harderwijk, o.a. bij Primera of in het Stadsmuseum.

Oudheidkundige Vereniging Herderewich Vittepraetje mrt 2017

In het magazine zijn artikelen opgenomen met een historische achtergrond en het magazine heeft een inhoud van 40 tot 50 pagina’s.

Oudheidkundige Vereniging Herderewich mondharp

Mixtapes met mondharpisten wereldwijd

56.000 kilometer van oor tot oor!

Nu verkrijgbaar digitale mixtapes met selecties van mondharpspelers uit de Russische Federatie, Europa, Azië, Oceanië, Afrika, Zuid-Amerika, Verenigde Staten en Canada.

Maak een wereldreis van Jakoetsk tot Povungnituk met verrassende veldopnames van mondharpmuziek. Enkel voor persoonlijke inspiratie en educatie bedoeld.

globe