NK Straatmuzikanten 17 juni 2017

Tijdens NK Straatmuzikanten te beluisteren
op zaterdag 17 juni 2017 vanaf 12:00 uur centrum Elst Gld

Oermuzikant: René Paes
Ervaar de mondharpklanken van René Paes vanuit de oertijd en middeleeuwen naar de 21ste eeuw. Met adem, resonantie, bamboe en ijzer wekt hij bourdonklanken en boventonen op met mondharpen o.a.a uit Bali, Vietnam, Siberië, Mongolië en Nepal. Natuurmuziek met enkel pure ingrediënten. Instumentale klanken uit tijden toen er nog geen gitaren, violen, en piano’s bestonden. Muziek met bijna vergeten instrumenten.

Rene Paes mondharpen2

Mondharp, euh?
De mondharp is een van de oudste muziekinstrumenten ter wereld. De eerste sporen – van vierduizend jaar geleden – zijn gevonden in China. Maar de oorsprong van het instrument gaat verder terug in de tijd. Het instrument is wereldwijd verbreid. In Nederland kent men de mondharp sinds de 14e eeuw. Het was het instrument van Middeleeuwse potsenmakers. Er circuleren verhalen over extatische heksen, het aanroepen van dierengeesten en jongens die hun verliefdheid uitten met mondharpspel. Het instrument wordt ook gebruikt voor genezende krachten. In de sjamanistische overlevering hebben mondharpspelers macht over de geesten, die bang zijn voor het geluid van ijzer.

Zomerfestival Assen 11 juni 2017

Maak kennis met de mondharp, een oeroud muziekinstrument. Als marskramer loopt René Paes rond op het festivalterrein om de wonderbaarlijke klanken van zijn mondharpen te laten horen. Ook weet hij veel te vertellen over de geschiedenis van de mondharp, én geeft hij tips hoe je dit instrument zelf kunt bespelen.

Wanneer: 11 juni 2017: 11:00 – 16:00 uur
Waar: Duurzaamheidscentrum Assen
Bosrand 2
9401 SL Assen
Kosten: Gratis

Aankomende workshops

Wil jij kennis maken met de mondharp, heb je specifieke leervragen, of heb je een gave techniek ontdekt die je wil delen? Doe mee met een van de workshops Mondharp spelen: 

Healing Garden

13 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 15.00 – 16.00 uur, Theehuis
14 mei mondharpworkshop voor kinderen, 13.30 – 14.30 uur, Kids Paradise

Living Village Festival

Off-Grid Neighbourhood
19 mei mondharpworkshop voor kinderen, 13.00 – 13.30 uur 
19 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 15.00 – 16.00 uur

20 mei mondharpworkshops voor volwassenen:
12.00 – 13.00 uur
14.00 – 15.00 uur
20 mei mondharpworkshop voor kinderen, 16.00 – 16.30 uur

21 mei mondharpworkshop voor volwassenen, 12.00 – 13.00 uur
21 mei mondharpworkshop voor kinderen, 14.00 – 14.30 uur

 

Geillis Duncan 16e eeuwse Schotse vrouw op brandstapel wegens spelen op mondharp

In 1590 werd Geillis Duncan, een jonge vrouw uit het stadje Tranent vlakbij Edinburgh in Schotland gearresteerd wegens paranormale genezingen, en bondgenootschap met de duivel. Dit vond plaats onder het regime van James VI. Aanvankelijk ontkende de vrouw alle betrokkenheid, maar na langdurige foltering bekende zij een heks te zijn, dat zij haar ziel verkocht had aan de duivel, én dat zij alle genezingen volbracht had met zijn hulp. Na verdere martelingen bekende zij ook de namen van vele andere medeplichtigen, waaronder schoolmeester John Fian als coven-leider en tovenaar, en vroedvrouw Agnes Sampson. In 1591 verloor Geillis Duncan haar leven op de brandstapel door een juridisch doodsvonnis wegens spelen op mondharp.

Geillis Duncan

 Bewijslast: mondharpspel rondom de Old Kirk van North-Berwick

De bewijsvoering tegen Geillis Duncan die tot haar excetutie leidde was gericht op haar mondharpspel tijdens een ritueel rondom de Old Kirk van North-Berwick.

North Berwick Scotland old kirk

De eerste getuigenis kwam ~ na foltering ~ van medebeschuldigde Agnes Sampson:

‘She passed there (North Berwick kirk) on horse back convoyed by [ ] Couper and lighted at the kirk yard. Gilli [ ] them on the trump*. John Fian led all the rest …’

En ook:

‘They danced along the kirk-yard, Gelie Duncan played to them on a trump*, John Fian, misseled, led all the rest …’

3e referentie naar de tenlastelegging:

‘Guilles Ducane did goe before them playing this reill or daunce upon a small trump*, until they entred into the kerk of north Barrick, … and (the king) sent for ye said Geillis Duncane, who upon the like trump did playe the said daunce before the kings maijestie …’

Bron: Newes from Scotland, 1591.

*Trump is een oude naam voor mondharp. De benamingen Devil’s trump, Dewill’s trump, en Deils trump ter aanduiding van de mondharp zijn te verklaren in verband met de strafzaak tegen Geillis Duncan. Het was jargon van 16e en 17e eeuwse Schotse heksenjagers.


Grootschalige heksenvervolgingen
Het proces tegen Geillis Duncan en circa 70 tot 100 ! andere beschuldigden nam twee jaar in beslag en wordt gerekend tot één van de geruchtmakendste strafzaken uit de Britse geschiedenis van de 16e en 17e eeuw: de North Berwick witch trials. Het was de start van grootschalige heksenvervolgingen. Zo’n 100 jaar eerder begonnen de eerste heksenvervolgingen. Dat waren vervolgingen tegen individuele verdachten. De kentering naar massale vervolgingen ontstond volgens hedendaagse historici door de aanvang van een overheersende kerkelijke opinie dat heksen actief waren in georganiseerd verband. Beschuldigden werden net zo lang gefolterd tot zij of hij namen bekende van andere vermeende coven-leden. Aan het eind van de 17e eeuw nam de angst voor heksen onder machtshebbers af door toenemend ongeloof in tovenarij, en kwamen deze massale vervolgingen ten einde.