Post-elektronische muziek: van de oudheid naar deze tijd

De mondharp komt voor in veel culturen met meer dan 1000 verschillende namen waaronder guimbarde, jaw harp, ozark harp, khomus, vargan, rinding, karinding, geng gong, susap, zanburak en dan moi. Het instrument wordt gemaakt van metaal, hout of een combinatie van beiden. Het is zowel een solo-instrument als een instrument om in samenspel te bespelen.

Mondharpmuziek kent een merkbare opleving gedurende recente jaren. Welke aantrekkingskracht heeft mondharp spelen dat het juist in deze tijd opnieuw de interesse trekt? Bijna geen ander muziekinstrument kent zoveel verschillende vormen, afmetingen en speeltechnieken, die in elke jaszak past. De mondharp was in haar hoogtijperiode een geliefd muziekinstrument van narren, herders, monniken en soldaten. Sinds enkele jaren is het instrument teruggekeerd in het openbare muziekleven en maakt deel uit van een nieuwe, post-elektronische muziekwereld. Hoe klein de mondharp ook is, het heeft een geschiedenis die zo’n 4000 jaar geleden het spoor bijster raakt.

El Trompe Mapuche

De Mapuche zijn de inheemse bevolking van Centraal- en Zuid-Chili en Zuid-Argentinië. Aannemelijk is dat de Mapuche in contact kwamen met de mondharp via Spaanse kolonisten vanaf de 16e eeuw. De benaming ‘Trompe’ voor mondharp wijst ook op Spaanse introductie. Geschreven bronnen tonen aan dat Duitse kolonisten de mondharp (verder) geïntroduceerd hebben onder de Mapuche vanaf halverwege de negentiende eeuw.

De mondharp heeft bij de Mapuche een plek als solistisch muziekinstrument voor vermaak, en als instrument om te bekoren. Over de religieus-ceremoniële betekenis van de mondharp geven bronnen verdeelde beelden.

De Paupawiñ is een voorouderlijk vrijwel vergeten muziekinstrument van de Mapuche dat overeenkomsten vertoont met de mondharp: een muzikale mondboog waarbij de snaar wordt aangeslagen en de mond de klanken resoneert.

De mondharp werd tot zo’n 30 jaar terug algemeen bespeeld door de Mapuche. Daarna volgde geleidelijke afname, als gevolg van de toenemende invloed van massamedia als krachtige factor van verandering.

Presentatie El Trompe Machuche