Sprekende mondharpen ~ taal coderen met mondharp

In 1964 – toen het aantal mensen in Nederland die bekend waren met mondharpen ongeveer op één vinger te tellen was – bracht de Fransman Jacques Lemoine een aantal weken door in Noord-West Laos in de provincie Saiyabouri. Elders in Laos bestookten Amerikaanse bommenjagers onophoudelijk het land in opdracht van de CIA en zonder toestemming van het Amerikaanse parlement.

Met een bandrecorder maakte Jacques Lemoine muziekopnames van de Hmong. De Hmong is een groep stammen die leven in de bergen van Zuid-China, Laos, Vietnam en Thailand. Op een middag zette hij zijn bandrecorder met microfoon aan precies op het moment toen twee Hmong begonnen te praten via hun mondharpen. Dit gesprek is gedocumenteerd in het online geluidsarchief van Centre de recherche en ethnomusicologie in Musée de l’Homme te Parijs.

De mondharpen op Jacques Lemoine´s opname worden niet tegelijk bespeeld, maar afwisselend als in een gespreksdialoog. De spelers wisselen boodschappen uit, zij coderen woorden met hun mondharpen. Om de gesproken woorden over te brengen met de mondharp, volgen de spelers in hun gedachten de woorden die ze willen uiten en imiteren ze de articulatie op de mondharp.

Beluister hier deze opname. 

Veel kennis van Jacques Lemoine over de Hmong is Franstalig gepubliceerd in boeken en artikelen. Echter zijn veldopnames met Hmong-muziek zijn nooit op geluidsdragers in de openbaarheid gebracht.