Buz bazi

Buz bazi (Perzisch, van buz  ‘geit’ en bāzī, ‘spel’, ook ‘geitenspel’) is een zeldzame of verdwenen vorm van poppentheater met een dansende geit als marionet in Afghanistan. In de 70-er jaren was er in het noorden in elk geval nog één Buz bazi-speler actief. Een Buz bazi-speler is een soloperformer die chang-mondharp speelt terwijl hij met de hand waarmee hij de mondharp aanslaat een geitmarionet op en neer laat bewegen. Ook waren er Buz bazi spelers, die volksliederen zongen, zichzelf begeleiden op een twee-snarige  dambura-luit en tegelijk de geitmarionet lieten dansen. Vergelijkbare geitmarionetten komen ook voor in omringende landen van Afghanistan. De geitmarionet heeft verband met een folkloristisch geloof in de magische betekenis van berggeiten.

Buz bazi

Adullah Buz Bazi

Khak Ustad Adullah Buz Bazi in Tashqurghan en omgeving bekend als Adullah Buz Bazi was een man in de leeftijd van ruim 50. Vroeger reisde hij veel in de regio van oostelijk Afghanistan, terwijl hij zijn dubbel beroep uitoefende van kapper en Buz bazi artiest. Hij is de enige Buz bazi speler die ik ooit tegenkwam. Mijn informanten en anderen die ik sprak over Buz Bazi hadden nog nooit over een andere Buz Bazi speler gehoord. Abdullah speelt voor bezoekers aan theehuizen in en niet ver van Tashqurghan. [Bron: Mark Slobin, 1975]

Tak-Teke

In Kazachstan noemt men het marionettenspel met de dansende geit Tak-Teke. De Japanse mondharpenspecialist Tadagawa Leo en de Noorse mondharpist Svein Westad onderzochten in 2003 de traditie van de geitenmarionet in combinatie met mondharp, zang en andere muziekinstrumenten tijdens een reis door Kazachstan. De resultaten zijn te beluisteren op een in 2008 uitgebrachte CD Tak-Teke – Dancing Mountain Goat. De CD heeft informatieve teksten over de oorsprong van de muziek met beschrijvingen van de verschillende muzikanten.