Muziek, showqi en taboes

Vele culturen hebben de waarde van muziek door de eeuwen heen verschillend geinterpreteerd. Van oudsher (Pythagoras, en verder terug in de tijd) is muziek verweven met wiskunde, sterrenkunde, filosofie, geneeskunde, religie en magie toen deze kennisgebieden nog niet afgebakend waren.

Bepaalde functionarissen, machtshebbers en groeperingen kennen taboes tegen vele vormen van muziek. Morele verboden zijn wellicht ontstaan door gedwongen vernieuwingen in samenhang met onderdrukking van voorgaande culturen, én ook door weerstand tegen vernieuwingen. Alleen al de recente geschiedenis kent legio voorbeelden, ook in ‘de’ westerse wereld, veelal gebagateliseerd als losbandig gedrag.

In islamitische culturen worden bepaalde categorieën met combinaties van georganiseerde geluiden niet als ‘muziek’ beschouwd zoals in Westerse context. Lokale talen in Perzië en omringende landen hadden vanuit historisch perspectief dan ook geen woord zoals het Nederlandse woord ‘muziek’ (of vergelijkbare varianten uit onze omringende taalgebieden). In Perzië wordt de term showq, of showqi, geassocieerd met muzikale expressie. Onder meer religieuze gezangen en slaapliedjes vallen daar buiten. Perzische woordenboeken definiëren het begrip showq, of showqi als ‘verlangen, liefde, genegenheid, plezier, sympathie’. Een breed spectrum van emoties dus. Activiteiten die showqi genoemd worden variëren van gevechten met dieren, decoraties van objecten, collecties, tot kansspelen en betrokkenheid in muziek als luisteraar of beoefenaar. Al deze activiteiten hebben te maken met sensatiebeleving en kennen sociale gevaren voor ‘ongepast gedrag’.