Munnharpe in Noorwegen

Noorwegen kent sinds de 14e en 15e eeuw mondharpspelers, net zoals veel andere Europese landen. Archeologische vondsten in Noorwegen uit de Vikingentijd zijn omstreden. In de Noorse volksmuziek wordt de mondharp (munnharpe) vooral als solo-instrument gebruikt én als begeleidingsinstrument voor dansuitvoeringen. De levende traditie van mondharpmuziek komt vooral voor in Setesdal, en de mondharp is ook populair in Hallingsdal en Valdres.

Halverwege de 19e eeuw toen er een zwaar puriteins Christelijke golf heerste op het Noorse platteland werd veel traditionele muziek verbannen. Het bespelen van de Noorse Hardangerviool werd des duivels verklaard. Dit lot bleef de onopvallende mondharp bespaard. Verschillende oude melodieën die oorspronkelijk op de viool werden bespeeld, bleven zodoende geconserveerd door een doorgaande lijn van mondharpisten. In de 70-er jaren van de 20e eeuw ontstond er een hernieuwde belangstelling voor volksmuziek. Belangstelling voor de mondharp breidde zich uit, en Noorse vioolspelers leerden de oude melodieën spelen met de bewaarde mondharpmelodieën als voorbeeld.

Een uitgebreide kennismaking met Noorse mondharpmuziek vindt je op de dubbel-CD Fille-Vern (Gamle Og Nye Mestre I Norsk Munnharpetradisjon)Op Spotify volledig te beluisteren. De eerste CD bevat archiefopnames van 1937 tot de 70-er jaren van de 20ste eeuw. Op de tweede CD hoor je opnames van recenter materiaal van Noorse mondharp festivals.

Kleinschalig en met een gering aanbod worden in Noorwegen hoogwaardige mondharpen vervaardigd. De bekenste Noorse mondharpensmid is Bjørgulv Straume.

Setestal Valle Munnharpa