Balinese genggong mondharp

De genggong is de traditionale mondharp uit Bali (Indonesië). Daar wordt het instrument gebruikt als volksinstrument en sinds de dertiger jaren van de 20e eeuw ook in de Gamelan-muziek. Gamelan wordt als een van de hoogst ontwikkelde muzikale vormen ter wereld beschouwd. De genggong is een unieke houten mondharp, meer dan de moeite waard om te leren bespelen. Misschien wel de allermooiste houten mondharp ter wereld. Wat hem onderscheidt van andere mondharpen is de manier van spelen en de gebruikte materialen. Veel mondharpen zijn gemaakt van metaal of bamboe. De genggong is gesneden uit palmboomhout. Bij de meeste mondharpen sla je de snaar (lamel) van het instrument aan met de vinger, maar bij de genggong trek je aan een koord waar een stokje aan bevestigd is voor de grip. Mondharpen die met een trekkoord worden aangedreven vindt je ook in Mongolië (Khulsan Khuur), in Noord-Japan (mukkuri), en in Papoea-Nieuw-Guinea (susap).

Genggong Mondharp Rene Paes Oermuziek

De genggong is een moeilijk te leren mondharp voor de gevorderde mondharpisten onder ons. Buiten de inheemse gebieden wordt het instrument nauwelijks bespeeld. Het trekken aan het koord dient recht te gebeuren, in de lengterichting van de genggong. Aan de kant waar je het muziekinstrument vasthoudt zit een lap stof dat het vasthouden comfortabeler maakt. je kan enkele vingers in het stof wikkelen voor extra grip en demping.

De Amersfoortse muziekinstrumentenbouwer Gerrit Menkveld (circa 90 jaar) heeft ooit een cahier geschreven over de genggong met vooral de focus op hoe je zelf een genggong kan maken. De titel van dit boekje is: ‘De mondharp: Een mystiek muziekinstrument’.

Mondharpen – Sociaal-culturele vereniging Eureka – 25 mei 2015

“De mondharp is een van de oudste muziekinstrumenten ter wereld. De eerste sporen – van duizenden jaar geleden – zijn gevonden in China. Archeologen spreken elkaar tegen over het tijdperk van de introductie van de mondharpen in Europa: sommigen dateren de vroegste bodemvondsten uit de Romeinse tijd, anderen uit het tijdperk van de Vikingen, meest gangbaar zijn Europese dateringen vanaf de veertiende eeuw. De mondharp is waarschijnlijk via de karavaanroutes vanuit Azië naar het Middellandse Zee gebied verder in Europa geïntroduceerd. Het instrument kent een verscheidenheid aan namen alleen al in onze eigen taal, bijvoorbeeld: mondtrommel, tromp, jodenharp, bromijzer, snorreding, oink-beest, dan moi, en gedachtenverdrijver. Internationaal wordt de mondharp onder andere genoemd: jaw harp, jew’s harp, juicy harp, mouth harp, twanger, maultrommel, khomus, munnharpe, en vele andere benamingen.”

Heilzame werking
R.W. Paes (54) verdiepte zich in de achtergronden van de mondharp en kwam verhalen tegen uit vele tijdperken. Onder de noemer Oermuziek treedt hij op met mondharpmuziek en biedt hij ook een leerplaats voor mensen die met begeleiding mondharp willen leren spelen. “In de middeleeuwen was het instrument wijdverbreid in West-Europa. De mondharp kende een opleving in de jaren zeventig door de folkmuziek. Ook hedendaagse musici passen het geluid soms toe in post-elektronische organische muziek. In Nederland is de mondharp grotendeels in de vergetelheid geraakt. De mondharp wordt in Siberië onder andere toegepast in de gezondheidszorg. Via de vibrerende tonen worden bepaalde onderdelen in het lichaam bereikt en gestimuleerd. Ook in andere landen kent men de heilzame werking van het onopvallend instrument.”

Oermuziek Mondharp Genggong Danmoi R.W. Paes

Mondharpen vanuit Balinese oerwouden tot Oostenrijkse trekkershutten
Kom luisteren en ervaar de organische klanken van R.W. Paes vanuit de middeleeuwen naar de 21ste eeuw. Met adem, lichamelijke resonantie, bamboe en ijzer maakt hij muzikale bourdonklanken en boventonen opgewekt met mondharpen uit Balinese oerwouden, Vietnamese riviergebieden, Siberische toendra’s, Nepalees hooggebergte en Oostenrijkse trekkershutten. Natuurmuziek met enkel pure ingrediënten. Sprakeloze verhalen uit kampementen en tijden toen er nog geen gitaren, violen, en piano’s bestonden. Muziek met bijna vergeten instrumenten

Sociaal-culturele vereniging Eureka – 25 mei 2015 – vanaf 21 uur bij Open Podium
Assendorperplein 9, 8012 TW Zwolle

Toegang voor leden gratis. Ben je geen lid? Een tijdelijk lidmaatschap kost 2,5 euro.

Geluksroute Utrecht 16 & 17 mei 2015

Geluksroute Utrecht Oermuziek Mondharp

http://geluksroute.nu/editie/utrecht/

R.W. Paes brengt organische klanken vanuit de steentijd tot de vroege middeleeuwen, en deelt ze uit. Met adem, lichamelijke resonantie, bamboe en ijzer maakt hij muzikale bourdonklanken en boventonen opgewekt met mondharpen uit Balinese oerwouden, Vietnamese riviergebieden, Siberische toendra’s, Nepalees hooggebergte en Oostenrijkse trekkershutten, zonder kunstmatige toevoegingen.

Mondharp Genggong Gelukstuin Geluksroute030

Natuurmuziek met enkel pure ingredienten. Sprakeloze verhalen uit kampementen en tijden toen er nog geen gitaren, violen, en piano’s bestonden. Vervlogen muziek met bijna vergeten instrumenten. Seizoensvermaak en ontspanning in de stemming gebracht voor de pukkers van geluk in de Gelukstuin van Utrecht op zondagmiddag 17 mei vanaf 14 uur.

17 mei mondharpen in de Utrechtse Gelukstuin

Mondharp Genggong Gelukstuin Geluksroute

Mondharpist zoekt slagwerker

Mondharpist zoekt verkennende samenwerking met percussionist in omgeving Harderwijk – Amersfoort voor organische improvisaties, postelektronische tribal beats, ethnotrance, psytrance (what’s in a name)! Met inspiratie uit de middeleeuwen en nog veel oudere tijden.

8L3A0722

Zoiets zou het resultaat ongeveer kunnen worden:
Ördögfű zenekar
Solo on jew’s harp and udu – Nadishana

CONTACT

De magie van organische klankopwekking (de herontdekking van de mondharp)

Bijna geen ander muziekinstrument bestaat in zoveel verschillende vormen, afmetingen en met zo gevarieerde speeltechnieken als deze klankopwekker die in elke jaszak past. De mondharp was in haar beste tijden een geliefd muziekinstrument van handelsreizigers, herders, soldaten, zwervers, narren, heksen en tovenaars tot de opkomst van het industriële tijdperk. In de 70-er jaren van de vorige eeuw ontstond een opleving in folk- en hippiekringen. Sinds enkele jaren komt de mondharp opnieuw tevoorschijn in een post-elektronische organische muziekwereld. Hoe klein de mondharp ook is, het instrument heeft een geschiedenis waarover vele verhalen te vertellen zijn, die teruggaan tot de voorchristelijke tijd.