Geheime krachten van de mondharp in het Karpatisch hoogland van Hutsulshchyna

De Hoetsoelen (Oekraïens: Гуцули, Engels; Hutsuls) zijn een bergvolk gecentreerd in de Karpaten in het grensgebied tussen Oekraïne en Roemenië. De geschiedenis van de Hoetsoelen, oorsprong en identificatie zijn niet eenduidig vastgesteld. Hun diaspora leidde tot verspreiding naar omliggende regio’s en ook naar de VS.

hutsul-region-in-carpathians

Дримба

De mondharp (drymba) heeft een betekenisvolle rol in het spirituele en culturele leven van de Hoetsoelen. De Karpatische regio heeft oude tradities op het gebied van mondharpen. Onderzoek toont aan dat Karpatische herders, zigeuners en molfars nog steeds mondharpen maken en bespelen, hoewel het instrument bij de jongere generaties (vrijwel) onbekend is.

drymbamaker-6

Film vol folkloristische en religieuze symboliek

De film Shadows of Forgotten Ancestors (1965) van Russische regiseur Sergei Parajanov toont een gedetailleerd beeld van Oekraïnische Hoetsoelencultuur, waarin bij enkele scenes ook mondharpspel te zien en te beluisteren is. In Nederland circuleert deze film met de titel; De vuurpaarden.

shadows-of-forgotten-ancestors

Mykhailo Nechay

molfar-mykhailo-nechay

Molfars lezen de sterren, hebben invloed op bliksem, storm, regen en bezweren slangen. Zij kunnen de toekomst en het verleden zien, en genezen ernstig zieken. Ook spelen zij drymba.

Mykhaylo Nechay (1930 – 2011) was een erkende molfar in Oekraine, en bekend als drymbaspeler en drymbaleraar. Regiseur Sergei Parajanov raadpleegde Nechay voor zijn film Shadows of Forgotten Ancestors.

Zie en beluister Mol’far Nechay – Hutsul drymba melodies (2011): veldopnames van Maria Sonevytsky.

Van feestelijk vermaak tot vergetelheid

Bij de Hoetsoelen was de drymba een muziekinstrument specifiek voor vrouwen tot de 60-er jaren van de 20ste eeuw. In herfst- en wintertijd werkten meisjes en vrouwen samen terwijl ze garen spinden, naaiden, weefden, en bonen en koren droogden. ’s-Avonds zaten ze aan tafel met de jongens en mannen aan de avondmaaltijd en brachten ze hun vrije tijd door met zang, dans en mondharpspel. De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan deze wijze van gezamenlijke avonden doorbrengen. En de vaardigheid van vrouwen om drymba te spelen verdween voorgoed. Sinds eind 60-er jaren onstonden Hoetsoelen muziekensembles waarbij de drymba door mannen werd bespeeld. Tegenwoordig zijn er nog erg weinig Hoetsoelen drymbamakers en spelers actief.

Genezende krachten

Bijzonder is dat de klanken van de drymba niet enkel muzikale betekenis hebben, maar ook genezende krachten hebben die Molfars toepassen in de praktijk. De drymba kan lichaam en geest versterken. Het instrument roept de energie van de natuur op en geeft mensen kracht. Als je de klanken van de drymba hoort, hoor je oude magie – de magie van de bergen. Echter om de magie van de drymba te beheersen, dien je speciale eigenschappen te ontwikkelen. Bron: http://carpathy.nadvirna.com/index.php/hutsulskyy-kray/molfarstvo/drymba

drymbamaker-18

Ethnomusicologisch onderzoek

Zie THE DRYMBA AMONG THE HUTSUL, Philippe DALLAIS, Stefan WEBER, Caroline BRINER, Joel LIENGME 2002